Wereldoorlog 2 oorlogschepen schilderen: andere uitdagingen!

Bij toeval kon ik 2e hands de 3-delige (!) boekenserie kopen over de camouflage van alle Royal Navy (& Commonwealth) marineschepen uit de Tweede Wereldoorlog. Auteur: Malcolm Wright. Daar doorheen bladerend kom je tot de ontdekking dat camouflage zowel per tijdvak als per zeegebied veranderde...

Ik had tevens, naast NAVWAR, ook nog een beginnende producent van 1:3000 oorlogsschepen gevonden in Engeland. Dit betreft door Stephan McColl 3D gegoten scheepsmodellen. Website: www.thousandworlds.co.uk. Omdat ik daar een aantal Britse, Duitse en Japanse Tweede Wereldoorlog scheepsmodellen besteld had, kon met bovenstaand boek het schilderen (deels) beginnen. Niet in het minst omdat ik al enkele keren met Victory at Sea (VaS) regels historische zeeslagen uit die tijdsperiode naspeelde.

De modellen van Thousands Worlds zijn niet goedkoop maar wel erg gedetailleerd. Ter vergelijk is hieronder een metalen NAVWAR model van HMS Ajax (boven) naast een kunststof model van hetzelfde schip van Thousands Worlds (onder).

De echte uitdaging bij het schilderen is uiteraard: welk camouflagepatroon kies je? Britse oorlogs-schepen rouleerden gedurende 6 jaar strijd soms tussen verschillende zeegebieden (Home Fleet, Middellandse Zee, Arctic en Pacific) en namen deel aan verschillende zeeslagen. Voorbeeld: lichte kruiser HMS Ajax is bekend van de zeeslag met het Duitse 'vestzakslagschip' Graf Spee (1939), maar heeft aan veel meer zeeslagen deelgenomen. Slagkruiser HMS Hood is echter ongeveer bij haar eerste zeeslag (in 1941, tegen KMS Bismarck) ogenblikkelijk gezonken, dus qua schilderen is dat gemakkelijker... Dit geldt ook voor KMS Bismarck, maar weer niet voor zusterschip KMS Tirpitz. Oplossing: kopieën van hetzelfde schip kopen en dat allemaal anders camoufleren. Daar protesteerde mijn bankrekening echter tegen! En..... geef ik elk schip haar eigen naam, of kies ik er voor om alleen de scheepsklasse te benoemen? Ik vond dat afhangen van het belang van het schip (of de zeeslag waarin het deelnam). Zo bleek bij de 'hunt for the Bismarck' al 2 slagschepen van de 4-voudige King George V klasse slagschepen deel te nemen...En vooralsnog had ik maar 1 model. Dus: mijn enige model benoemd als klasse. Maar een schip met een specifiek camouflagepatroon of silhouet (zoals kruiser HMS Suffolk) heb ik wel benoemd met haar scheepsnaam (op onderstaande foto: rechts boven).

Gelukkig had ik van de Deutschland-klasse 'vestzakslagschepen' 2 exemplaren, dus 1 is geschilderd als Graf Spee (gezonken in 1939), de ander als KMS Lutzow (zoals deze deelnam aan de Duitse aanvallen op Moermansk konvooien in 1942-43; zie foto).

Maritieme zelfverdediging nabootsen

Ergens ben ik het op het internet, waarschijnlijk in een blog, tegengekomen: simulatie van surface-to-air missile (SAM) vanaf schepen. Maar kon hem niet meer vinden…. Hoe maak je die?

-- Men koopt pijpenragers; bij voorkeur de dunste diameter (om in schaal 1:3000 te blijven) en wit (voor de rookkleur).

-- Men verzint iets wat aan de voorkant dient als afgeschoten missile/raket. Ik heb er voor gekozen om de pluizen wat af te knippen en het overblijfsel specifieker wit te verven.

1. 
   
   
   
2. Nu kun je de vlucht van het missile veranderen zoals je wilt, door de rager te manipuleren. Kijk eens naar foto’s van lanceringen! Ik heb gekozen voor Vertical launched SAM’s (VLS, die dus eerst verticaal gelanceerd worden, zoals uit een MK41 VLS-launcher), maar ook SAM-lancering uit 1- of 2-armige (oudere) lanceerinrichtingen (die veelal richting het luchtdoel gericht worden) en ook nog anti-ship missiles (die veelal horizontaler afgevuurd worden).
3. Als je bedacht hebt welke ‘soorten’ je wilt hebben, moet je nog iets verzinnen om e.e.a. stabiel neer te kunnen zetten op je speelmat. Bedenk daarbij dat de pijpenragers licht zijn, maar toch een gewicht hebben, dat zich ver kan uitstrekken (naar gelang de lengte van de rookpluim). Ik maakte de ‘bases’ voor de rookpluimen vanuit ijzerdraad. Opgerold diende dat als base, en vervolgens ging het verticaal, om ergens ongeveer in het midden van de rookpluim deze ‘vast te pakken’.
   
   
   
   
   
   
   
   
4. Omdat de rookpluimen multifunctioneel inzetbaar zijn (voor verschillende NAVO, Russische en Chinese wapensystemen) heb ik er van afgezien om missilenamen toe te voegen op de standaardjes. Ik heb met mijzelf afgesproken: SAM’s en VLS staan op een ronde base, Anti-ship missiles staan op een vierkante of driehoekige base.
   
   
   
5. Als laatste kun je de rookpluim (en standaard) verven: om de rookpluim te verfraaien en/of de standaard wat minder te laten opvallen.

Enfin, ik ben er blij mee! En het kost amper niets.

Naval Wargame als lesmateriaal?

Naval wargaming is niet alleen leuk maar kan ook erg leerzaam zijn. Zo leerzaam, dat de Britse professor David Manley van University College London (UCL) les geeft aan (burger) Naval Engineer studenten middels door hemzelf ontworpen Naval Wargames.

Recent gaf een directe collega van hem hierover een (gratis!) on-line uitleg. De uitleg werd toegankelijk gemaakt via het Wargame Network van King’s College London en werd gedaan door Dr. Nick Bradbeer. Van enkele slides heb ik een screenshot gemaakt.

Het ging in de presentatie om uit te leggen hoe naval wargamen door studenten kan helpen bij het ontwerpen van toekomstige oorlogschepen. Omdat dit feitelijk science fiction is, heb je hiervoor dus ook toekomstige scenario’s nodig… Er zijn uiteraard diverse uitdagingen: omdat je de naval wargame variabel wil maken (je wilt immers diverse zaken uitproberen) moest het terrein, weer, schepen, vijand, etc. variabel zijn/worden). En welke detaillering in spelregels is nodig? En omdat het een vrij toegankelijke universiteit is, kon/wilde hij geen gebruik maken van een militaire (lees: geheime) dataset; daarom werd gekozen voor de dataset van ‘Harpoon V’. Omdat geen enkel naval wargame voldeed aan zijn variabiliteits-eis, ontwikkelde professor Manley dus maar zijn eigen wargames… En hij probeert ze bij elke gelegenheid uit (zo ook tijdens het afgelopen Naval Wargaming Society weekend te Yeovilton). 

De presentatie spitste zich toe op een Naval Wargame, waarbij een scenario uitgedacht was dat enkele koopvaardijschepen, beveiligd door (Britse?) oorlogsschepen een evacuatie van enkele dagen moesten uitvoeren, waarbij ze geconfronteerd werden met een onderzeebootdreiging van een land dat deze evacuatie wilde verhinderen. De oorlogsschepen moesten de koopvaarders veilig naar de haven/strand brengen, ze daar enkele dagen beschermen en daarna ook weer veilig naar volle zee terug begeleiden. 

De wargamers waren de studenten, die 4 dagen gingen wargamen: dag 1 om aan het spel te wennen, en dag 2, 3 en 4 om verschillende variabelen (in eigen schepen, maar ook omstandigheden) te spelen. Elke dag werden voorlopige conclusies getrokken (vaak dus variabel-specifiek). 

Op de slides wordt af en toe jargon gebruikt: ASW = Anti-submarine Warfare, HVU = High Value Unit (een schip met evacuees), MERLIN = Britse ASW-helikopter, ASROC = Amerikaanse raket met daarop een torpedo geschroefd. Vliegt 10 km. ver en laat dan torpedo in het water vallen, die vervolgens de vijandelijke onderzeeboot aanvalt. De ‘afko’ VL-ASROC duidt op een vertical launched ASROC, vanuit een (USA) gestandaardiseerde Mk141 maritieme raketbatterij (zoals op diverse NAVO-oorlogschepen), LWT = lightweight torpedo (meestal vervoerd door helikopter (of ASROC), UUV = Unmanned Under water Vehicle (onderwater drone), USV = Unmanned Surface Vehicle (drone, varend aan de oppervlakte), SME = Subject Matter Expert (in dit geval: marine officieren die verstand van ASW hadden), ‘towed array’ = een sonar in de vorm van een lange slang, die achter een schip of drone getrokken wordt, ‘sonobuoys’ = door vliegtuigen/helikopters uit te werpen sonar-boeien, die op de zee oppervlakte blijven drijven, hun sonar naar beneden laten zakken en het opgenomen geluid (bij voorkeur van een vijandelijke onderzeeboot) terugzenden naar het vliegtuig/helikopter.

Bij de eerste games werden bestaande schepen, tactieken en wapens gebruikt, zoals Britse Type 23 fregatten, uitgerust met boegsonars & towed array sonars en Merlin helikopters. Maar naarmate de dagen vorderden, kwamen toekomstige systemen in gebruik als een ’Sonardyne hub’ (een groepje Sonar sensoren op de zeebodem) en een water drone, met een actief anti-torpedo wapensysteem….

Van de conclusies sta ik niet zo te kijken (die had ik voor een deel als vml. marine-officier zonder deze wargame ook wel kunnen raden), maar het ging in deze presentatie vooral om de vraag of je met een Naval Wargame tot dit soort conclusies kan komen. En het antwoord is: ‘ja’!

Vliegtuigen verven & op een base zetten

Bij het uitwerken van enkele moderne scenario's kwam ik erachter dat ik eigenlijk te weinig 'outside sensors' had; lees: vliegtuigen. Ik had de beschikking over een oude Lockheed 'Neptune' (jaren '60-'75), een Sovjet Ka-25 helikopter en een westerse NH-90 helikopter... Dus heb ik via 'Shapeways' een Russische Be-12 watervliegtuig, een Tu-95 'BEAR-H' bommenwerper en 2 westerse P-8 'Poseidon' maritieme patrouillevliegtuigen verkregen. Tevens heb ik een 4-tal Blackburn Buccaneer maritieme bommenwerpers geschilderd (die had ik nog) en nog 1 Ka-25 'Hormone' helikopter. Hiermee heb ik meer mogelijkheden om het 2023 Zwarte Zee scenario realistischer te spelen (inzet van Tu-95 en P-8 Poseidon MPA en eventueel Be-12) en het 1990 Koude Oorlog (inzet van Buccaneers en in totaal 2x Ka-25's en 1 Be-12). Op onderstaande foto zie je de vliegtuigen en (extra) schepen die in deze verf-sessie geschilderd werden. Bij de schepen was de focus op extra koopvaardijschepen en enkele schepen voor het 1982 Falkland-scenario (de Argentijnse kruiser en vliegkampschip en 2 Britse Type 42's).

Een van de uitdagingen was hoe ik het beste de schaal 1:600 vliegtuigen kon laten 'vliegen'. De 3 eerder geschilderde vliegtuigen ('Neptune' en 2 heli's) had ik met speciaal aangeschafte ca. 7 cm. lange metalen pinnen op verzwaarde metalen bases gelijmd. Daarvan had ik er nog slechts 2 over en de fabrikant was gestopt... In de modelbouwwinkel vond ik echter 2 oplossingsrichtingen: ten eerste was er polystyreen plaatmateriaal (in diverse diktes) te koop, tezamen met polystyreen staafjes. Ik kocht 1,6 mm dikke staafjes en 1 mm dik plaatmateriaal. Uit dit materiaal kon ik diverse bases knippen. Op zo'n base plakte ik een staafje en daarop was dan een vliegtuig te plakken. Dat werkte goed voor de Buccaneers bom-menwerpers, want die vliegen normaliter erg laag en zijn als samengestelde base & vliegtuig niet te groot om in zijn geheel te vervoeren. In dezelfde winkel kwam ik ook micro magneetjes tegen. Die leken mij erg geschikt voor de toch wel erg grote patrouillevliegtuigen. Zodat ik de bases en de vlieg-tuigen apart van elkaar kon vervoeren... 

Na wat denkwerk over hoe groot een base moest zijn voor zo'n groot (en zwaar?) patrouillevliegtuig, kwam ik tot het inzicht dat een dikke base ook een optie was (t.o.v. een grote base). Maar dan kon ik ook een spijker gebruiken! En om het iets minder te laten opvallen, blauw schilderen. Op nevenstaande foto zie je bovenaan de snijmat de 4 polystyreen bases met de 4 staafjes daarop gelijmd. Onderaan de foto zie je de 'spijker'-oplossing en de micromagneet gelijmd op de onderkant van het P-8 'Poseidon' vliegtuig.

Hieronder is dan het resultaat (zelfde foto-opzet als 1e foto):

Met deze vliegtuigtypen heb ik meer 'outside sensors' (zoals Be-12 watervliegtuig en P-8 'Poseidon'), maar ook opeens een anti-shipping mogelijkheid in meerdere scenario's: in Koude Oorlog-scenario's kan ik aan westerse zijde de 4 Buccaneers gebruiken (bijvoorbeeld met in totaal 8 Sea Eagle's bewapend) en aan Sovjet/Russische zijde de Tu-95 bommenwerper. En in het 2023 Zwarte Zee scenario kan ik met 2 Britse of Amerikaanse P-8 'Poseidon's' (die daar regelmatig rondvliegen) 8 Harpoon's in totaal afvuren en vanaf Russische zijde kan de Tu-95 bommenwerper ingezet worden.  

 

Voorbereidingen voor een 'modern naval wargame'

Inmiddels heb ik niet alleen het 'Shipwreck' Rule Book voor mijn beoogde moderne Naval Wargames, maar ook 'Naval Command'. Beide Rule Books bevatten geen historische zeeslag scenario's om na te spelen. Dit heeft waarschijnlijk 2 redenen: ten eerste zijn er niet zoveel zeeslagen geweest na de Tweede Wereldoorlog en ten tweede is het een 'verdienmodel'. Er zijn voor beide Rule Books bijvoorbeeld een 'Falkland War Scenario' te koop, maar dat moet je uiteraard betalen..

Enfin, als ex-zeevarende vond ik natuurlijk dat ik mijn eigen scenario's kon ontwikkelen, dus daar is afgelopen weken behoorlijk wat energie in gestoken. Zo heb ik een 1968 scenario (schermutseling tussen NLD- en USSR-vloot in de Middellandse Zee) en een 2023 scenario (Russische aanval op een Oekraiens graankonvooi in de Zwarte Zee) ontwikkeld en ben ik begonnen aan een tweetal jaren '90 scenario's in de Adriatische Zee (tussen NAVO en het voormalige Joegoslavië; zie foto). Het is allemaal nog niet 'af', maar ik ben nu al wel bijna zover om de scenario's met wat vrienden 'uit te proberen'... een 'proef zeeslag' om zo te zeggen, ha, ha.

Voor deze scenario's had ik nog wat specifieke schepen nodig, vooral om de tegenstander beter vorm te geven. Dus heb ik weer een verf-ronde gedaan: daarbij zijn Russische missileboten (OSA-klasse), Grisha-korvetten en Venezuelaanse patrouilleboten (voor een Caraibisch scenario) geschilderd. Maar ook oorlogschepen van NAVO-landen aan de Zwarte Zeekust (veelal 2e hands oorlogschepen uit Groot-Brittannië, België of de VS) en nog wat Nederlandse mijnenjagers en Amerikaanse kruisers.

Tevens kwam ik er bij het ontwikkelen van de moderne scenario's achter dat ik met een 'Neptune' patrouillevliegtuig uit de jaren'60 en 2 helikoptertypes (Ka-25 'Hormone' en NH-90) er niet kwam... Ik had meer verkenningstoestellen nodig! Dus....via het Shapeway platform 2 Amerikaanse of Britse P-8 'Poseidon' (Zwarte Zee scenario), een Russische Tu-95 en een Russisch (of Oekraïens!) Be-12 watervliegtuig (Zwarte Zee scenario) laten 3D printen. Maar die moet ik nog schilderen.

 Ook heb ik een aantal 'counters' bemachtigd, die je bij een schip/vliegtuig kan leggen om bijvoorbeeld aan te geven of zij haar radar geactiveerd heeft, of dat ze gedetecteerd is door de vijand. Of dat ze geraakt is door een missile (rookpluim).